"مصاحبه كننده: عبدالله خدا داد" با تشكر از شما، اگر بگوييد كه انجنير عارف سروري كيست؟
من انجنير محمد عارف سروري از ولايت پنجشير هستم و در كابل زندگي دارم، پدرم در گذشته به كابل آمدند و من در كابل تولد شده‏ام، انجنير در رشته برق هستم. نام انجنير را از دوران جهاد شخص آمرصاحب احمد شاه مسعود بالايم گذاشت، وقتي از طريق دوستان به ايشان معرفي شدم و از تحصيل و سوابق من آگاه شد گفت، انجنير صاحب خودت بعد از اين انجنير محمدعارف هستي.
شما به كدام چيز ها زيادتر علاقه داريد؟
من هفده ساله بودم. كه كودتاي 7 ثور شد و من در رشته سياست علاقه گرفتم تا به وطن از اين طريق خدمت نمايم. و در يك كلمه بايد بگويم كه جهاد و مبارزه به خاطر خدا و وطن عشق وعلاقه من بوده است.
چه باعث شد كه به صف جهاد و جهادگران بپيونديد؟
در وقت كودتاي هفت ثور من دانش آموز مكتب بودم، و هر كس مي دانست كه يك گروپ آمده‏اند و عليه مسلمانان مي‏جنگند و مسلمان ها را به نوعي سركوب مي كردند. بناءً چون همه مسلمان هستيم و در آن وقت جوانان تندتر بودند و به جهاد و مبارزه بيشتر علاقه مي گرفتند من از همان سن مخالفت را به اشكال مختلف با رژيم شروع نمودم.
بالآخره در سال 1361 كه هم صنفي هايم، لادرك گرديدند، و در كابل موقع زندگي كردن نبود، و من تصميم گرفتم كه ضرور نيست كه ديگر تحصيل نمايم و يك فريضه ديني، آدم را مجبور مي كند كه مستقيماً در جهاد اشتراك كند و اين مسأله در همان وقت قابل درك بود براي مان و در آن وقت آمر صاحب از شخصيت هاي بزرگي بود كه بيشتر او انگيزه شد كه ما به آن طرف كشيده شديم.
شما در زندگي تان، بيشتر از كي اثر پذيرفتيد، در زندگي منظورم اثر پذيري است، نه آثار؟
از دوران جهاد از اولين روزي كه همراه آمر صاحب معرفي شديم در سال 1361 بود، شخصيتي كه در همه امور زندگي حتي مسايل شخصي، ما دوستان نزديك بوديم. و در هر مورد مشوره مي كرديم از آن به بعد هم تا امروز كه شش سال از شهادت آمرصاحب مي گذرد، بايد بگويم، كه شخصيتي كه بالايم بسيار تاثير گذار بوده در تمام زندگي ام احمدشاه مسعود بوده كه شايد تا زنده باشم همان طور باشد. اما بيشتر از دوران جهاد، خانواده به خصوص پدر و مادر اثرات زيادي بالايم گذاشته اند، و در محيط بيشتر رفقا و هم صنفي هايم چون از آن دوران تا حال از جمله هم صنف هايم تنها سه الي چهار نفر شان زنده مانده اند. بيشتر بالايم حرف هاي شان تاثير گذار است و مورد سوم، استادان دوران مكتب بوده است.
رابطه شما با آمرصاحب چگونه بوده، و آيا گاهي شده كه آمر صاحب بالاي شما قهر شده باشد؟
اشتراك در جهاد كه روسها تجاوز كرده بودند، بالاي مجاهدين فشار زياد بود. و در آن وقت من به پنجشير رفتم و از طريق خويشاوندان من كه در آنجا بودند به آمرصاحب معرفي شدم، قبلاً رابطه اي نداشتم، بايد بگويم كه دراولين برخورد اعتمادي را كه آمرصاحب بالايم داشتند تا آخرين لحظه زندگي شان مستحكم بود. اين مربوط خود شان بود كه چرا؟ صد درصد اعتماد داشتند به يك كسي كه محصل است و يك روشنفكري كه كابلي گفته مي شود. اگر پنجشيري هم بوده و آنجا زندگي نكرده است، آشنايي ما به همين شكل شروع شد و اين آشنايي تا آخر در دايره نزديك آمرصاحب باقي ماند. آمرصاحب كوشش مي كرد هميشه درس هاي عملي جهاد و وطن دوستي را بدهد. يعني در داغ ترين دوران كه، رژيم اعلان كرده بود كه سال نابودي اشرار، اين خوب يادم است كه شعار نوي كه از طرف رژيم اعلان شده بود، استراتيژي جديد بود منظور شان از اشرار تمام مجاهدين بود. درآن وقت تا جايي كه به يادم مي آيد، قواي شوروي در حدود سي هزار يا بيشتر به يكبارگي آمده بودند. تا اينكه برنامه هاي خاص خود را انجام بدهند. خصوصاً در جبهات بسيار قوي. در آن وقت رفتن نزد احمدشاه مسعود به اين معني بود كه يك نفر به خاطر خدا و جهاد مي خواهد خود را بكشد. بناءً آشنايي بسيار محكم نزد آمرصاحب به خاطر خدا بود، بايد بگويم كه رابطه مان از آنجا تا لحظه شهادت شان مستقيما بود.
در رابطه به قهر شدن شان بايد بگويم كه اين طور، آمرصاحب قهر شده باشد يادم نمي آيد. اما در رابطه به كارها اگر جايي كه كارها درست انجام نمي يافت هميشه غم شريك مي گرديديم و در جايي كه خود را ملامت مي كرد معني اش اين بود كه همه ما را ملامت مي كرد. بايد بگويم كه به صورت خاص هيچگاه قهر نشده بود و حوادث مختلف كه در دوران جهاد و بعداً اتفاق مي افتاد جگرخوني هاي زيادي آمرصاحب داشت كه در آن وقت بالاي همه رفيق هاي خود قهر بود، چون حوادث طوري آمد كه نبايد مجاهدين بيشتر تحت تاثير مال و پول وغيره قرار مي گرفتند. بايد رابطه مستحكم مي بود و جنگ هاي داخلي با تنظيم هاي ديگر صورت نمي گرفت. از اين لحاظ به خاطر كار ها جدي مي شدند. اما بسيار زود كوشش مي كردند كه جديت نشان بدهند تا شخصي تلقي نشود. از آن خاطر آن را جبران مي كردند. اما من كوچك ترين خاطره خدا ناخواسته خراب از ايشان ندارم.
خوشترين خاطره زندگي تان از دوران جهاد چيست؟
خوشترين خاطره زندگي من اين است كه ما تصور پيروزي را به اين زودي ها در مقابل كمونيست ها نمي ديديم، اما وقتي كه در سال 1371 مجاهدين پيروز شدند، همان لحظه خوش ترين خاطره زندگي من پيروزي مجاهدين بوده است.
چه امر باعث شد كه شما از رياست امنيت ملي كنار زده شديد؟
اين موضوع جواب وسيع دارد، چون قضايا بسيار وسيع بود، مثلي كه حالا هم شرايط همان طور است. بعد از كنفرانس بن تمام توجه اين بود كه بدون جبهه متحد، امكان ندارد كه تامين امنيت شكل بگيرد. بناءً ما وسيعاً اعضاي جبهه متحد در همه امور به يك نوع مجبوريت مطرح بودند.
چون بايد امنيت تامين مي شد. به هر صورت رياست امنيت چيزي بود كه در نبود آمرصاحب بسيار مشكل بود، من هم علاقه زياد به كار نداشتم و در خواست نداشتم كه من بايد باشم. در اداره موقت و انتقالي من رئيس امنيت بودم، و بعد از اداره موقت از هر لحاظ وضعيت تغيير كرده رفت كساني كه از بيرون آمده بودند مجاهدين هم اميدوار بودند. اما در اداره انتقالي آرام آرام معلوم مي شد كه اميدواري ها يك اميدواري كاذب بود، البته عوامل مختلف دارد. و بالآخره در يك مرحله رسيد كه من مجبور شدم از امنيت استعفا بدهم و به آقاي كرزي پيشنهاد كردم، يعني آقاي كرزي شخصاً نگفته كه من نباشم.
و بايد بگويم كه تصميم را خودم گرفتم بخاطر اينكه منافع كشور بود اگر كاري هم نمي توانم بهتر آن است كه كنار بروم بناءً من از جمله كساني بودم كه منافع جمعي و مجاهدين را برمنافع شخصي ام ترجيح دادم، چون فهرست كارايي كه ترتيب داده بودند، به نفع كشور نبود و من استعفا دادم.
از نظر شما مشكل امنيت در كشور چه است؟
مشكلات بسيار است و عمده ترين مشكل، داخلي و خارجي است اين مسأله بيشتر از ديگر عوامل است. بعضي اوقات بيلانس خرابي اوضاع داخلي و يا خارجي مي شود كه مشخص شود به كشور هاي مختلف فرق مي كند. مثلاً در امريكا بعد خارجي بسيار عمده است.
اما در كشور هايي مثل افغانستان منافع بيروني ندارند، عوامل عمده عوامل داخلي است. يعني اداره سالم در مجموع يك اداره مردمي، كه هدف خدمت به مردم و بعداً داشتن رابطه با خارجي ها مي تواند مفيدتر واقع شود. بناءً يك اداره سالم كه انگيزه اش انتقال افغانستان از همه جنگ و نابساماني خدمت به مردم باشد.
مشكلات امنيت حل مي شود اين مسأله يكي از نقاط كليدي تامين امنيت است. يكي اينكه همكاري مردم را به خود جلب كند.
اما فعلاً مردم همكار با نظام فعلي نيستند، دلايل زيادي وجود دارد وقتي كه مردم همكار با نظام نباشند هر قدر تلاش هايي كه صورت بگيرد. حرف هاي فرعي است. مثل اينكه جامعه جهاني كمك مي كند از چهل كشور نيرو در اين كشور است اما هر روز كه مي گذرد وضعيت به طور ديگري است و اوضاع خراب تر مي شود چون طرف مقابل آرام نگرفته است.
اما در بعد داخلي، دولت داري درست نشده يعني مردم ما نمي دانند كه طرف مقابل شان كيست، و وزير هاي ما كي هستند و هدف شان چيست؟
موضوعات بسيار تبليغ مي شد اما در عمل مردم فكر مي كردند حرف اساسي در اين رابطه اين است كه مردم همكار نيستند.
در دوراني كه رئيس امنيت بوديد، كسي را كشتيد يا امر كشتن كسي را داديد؟
من برايت بايد بگويم كه در دوراني كه من در امنيت بودم، يك تروريست بسيار كلان دستگير شد كه قصد كشتن كرزي را داشت. من به كساني كه تحقيق مي كردند نوشتم كه اگر يك سيلي در روي تروريست زديد من همراه تان قانوني برخورد مي كنم.
افرادي كه در وقت من دستگير شده اند و كساني كه به عنوان مجرم حالا هم دستگير مي شوند همه شان زنده هستند ما طبق قانون عمل مي كرديم نه طور ديگري.
چه باعث شد كه از امنيت به پارلمان آمديد و علاقمند شديد كه كانديداي پارلمان شويد؟
بعد از اينكه امنيت را ترك گفتم از طرف حكومت چندين پيشنهاد برايم به خاطر وظيفه شد. اما من گفتم براي شان كه براي من بسيار مشكل است كه از بين مردم برخاستم و مبارزه كردم بخاطر آزادي وطن نه چوكي، حالا به من بسيار مشكل است كه يك جاي بروم و براي خود زندگي كنم. من از ميان مردم برخاسته ام و در ميان مردم زندگي مي كنم، البته غير معمول هم است كه كسي كه در پست هاي بلند كار مي كند در پارلمان بيايد و در صف بسيار عادي بنشيند كه هيچ نوع قواي اجرائيه هم در اختيارش نيست. ولي در افغانستان بايد چنين كارهايي را كرد بخاطري كه ما از بين مردم برخاسته بوديم و بايد چنين فداكاري هايي را بكنيم چون اولين پارلمان در دوره جديد بود و دوستان مرا تشويق كردند كه بايد به پارلمان بروم. و علاقه مندي من هم بود كه ببينيم در پارلمان به مردم چه خدمت كرده مي توانيم، بخاطر اهداف بسيار پاكي كه مجاهدين داشتند و يك سلسله حوادث باعث شد كه آنها بدنام شوند.
برنامه بعدي شما چه است و چه هدفي داريد در آينده؟
در دو سال گذشته بيشترين تلاش هايم را به خاطر خدمت به مردم در عرصه هاي مختلف انجام داده ام و در دوسال آينده هم تصميم من فقط خدمت به مردم است از هرناحيه و هر موضوعي تا حد امكان خدمت گذار مردم هستم و مي باشم. چون نماينده مردم هستم.
اگر رئيس جمهور مي بوديد اولين كار تان چه بود؟
در شرايط فعلي هركس كه رئيس جمهور مي بود، به نظر من مشكل بود. اما از تجارب خود اگر بگويم رمز پيروزي يك رئيس جمهور اين بود كه در متحد ساختن مردم افغانستان، تلاش مي كردم من هم در همين راستا تلاش مي كردم اين تلاش مي بود كه نتيجه اش را زود احساس نمي كردم. ولي به درازمدت اين مسأله باعث جور شدن افغانستان مي شود.
خاطره بد شما چيست؟
بدترين خاطره زندگي من روزي بود كه آمرصاحب شهيد شد چون من همراهش بودم، اين بدترين بود برايم. چون تصور مي كردم كه كاش اين طور نمي شد، كاش مصاحبه صورت نمي گرفت.
همان لحظه تا فعلاً هم كه به يادم مي آيد بدترين خاطره زندگي من را در نظرم مجسم مي سازد، يعني شهادت آمرصاحب را به عنوان بدترين خاطره زندگي تصور مي كنم.
آمرصاحب خودش آرزوي شهادت داشت، اما براي كساني كه زنده مي مانند، بسيار دردآور است براي من و دوستان ديگر مان.
تشكر

نظر شما (0)