"سيد جواد حجت" عليرغم توافقات متواتر سه جانبه مبني بر بازگشت داوطلبانه اتباع افغانستان از ايران نيروهاي انتظامي اين كشور اقدام به دستگيري و اخراج گسترده مهاجرين افغانستاني نموده است.
آنچه كه در ايران به عنوان يك عرف تبديل شده است، گسترش اخراج هاي اجباري در فصول سرد سال مي باشد. شايد يكي از دلايل اين امر، كاهش بازگشت هاي داوطلبانه در اين موقع سال باشد و شايد هم ايجاد تشويش هاي رواني در بين آوارگان جهت عودت داوطلبانه در فصول گرم سال؛ اما آنچه مهم است؛ اولاً اخراج گسترده آوارگان در سرما و برف باري شديد است كه مطابق برخي گزارشات تعدادي از نوجوانان نيز در بين اخراجي ها، شامل مي باشند. ناگفته پيداست كه برعلاوه يك مليون مهاجر داراي مدارك قانوني اقامت در ايران، بيش از اين تعداد، افراد فاقد مدرك در اين كشور سكونت دارند كه هر آنچه تأكيد صورت مي گيرد و مذاكرات، انجام مي شود برسر نحوه برگشت مهاجرين غيرقانوني مي باشد.
مراجع پيگير مسايل مهاجرين، غالباً سياست هاي تشويقي جهت عودت را پيشنهاد مي دارند، اين سياست ها غالباً با درنظرداشت ميزان پذيرش كشور مبدأ يعني ميزان بستر سازي لازم جهت بازگشت آنان و همچنين ميزان تحمل پذيري و امكانات كشور مهاجر پذیر مي باشد.
به دليل مشكلات فراوان زيربنايي، افغانستان متأسفانه ظرفيت پذيرش عودت كنندگان را ندارد و سرازير شدن سيلي از مهاجرين به داخل افغانستان، بار سنگيني را بردوش دولتمردان و مسؤولين محلي مي گذارد. بزرگترين كمكي كه در چنين شرايطي كشورهاي ميزبان، خصوصاً جمهوري اسلامي ايران مي تواند به افغانستان داشته باشد، تداوم پذيرش مهاجرين و سوق دادن كمك هاي شان به سمت تسريع ظرفيت بستر سازي در افغانستان مي باشد. اخراج اجباري، آنهم در فصول سرد و برفي سال مي تواند برعلاوه روابط سياسي، مناسبات مردمي و فرهنگي دو كشور را نيز خدشه دار سازد.
به گواهي مهاجرين اخراج شده از ایران آنان مورد توهين قرار گرفته و روز ها وشب هاي متمادي را در سرماي شديدي، درون سالون هاي بزرگ وسرد سپري نموده اند.
آنان مي گويند كه در برخي موارد، افراد فاقد مدرك شناسايي مورد ضرب و شتم مامورين نيروي انتظامي ايران قرار مي گيرند. چندي قبل و در تابستان امسال، با تشديد يافتن اخراج مهاجرين، گزارشات زيادي مبني بر بدرفتاري با آوارگان از جانب مامورين ايران و نيز سهل انگاري مراجع ذيربط افغانستان به نشر رسيد كه باعث سلب اعتماد از دو وزير كابينه دولت افغانستان گرديد. از آن پس دولتمردان ايراني پذيرفتند تا با وسعت نظر بيشتري به مهاجرين افغان برخورد نمايند، ليكن اين روزها مجدداً فشارها برمهاجرين، افزايش يافته و باعث نگراني هاي زيادي، هم در بين مهاجرين و هم در بين مردم افغانستان و مسؤولين محلي گرديده است.
شمس الدين حامد رئيس امور مهاجرين ولايت هرات مي گويد كه روزانه بين 200 تا 600 نفر از مرز اسلام قلعه اخراج مي شوند كه در بين اين افراد بعضاً اطفال هم به چشم مي آيند. اين در حالي است كه بسياري از ولايات افغانستان، خصوصاً ولايت هرات را برف سنگينی پوشانده و تمامي راه هاي مواصلاتي قطع گردیده است. در فصل زمستان كه اوج مشكلات اجتماعي و اقتصادي در افغانستان مي باشد؛ لازم است تا مسؤولين جمهوري اسلامي ايران، از حوصله و بينش وسيعتري كار گرفته و از حجم فشار ها بر اخراج مهاجرين بكاهند.
دولتمردان ايراني از يك طرف، جهت نفوذ و نزديكي با افغانستان، از تاريخ و فرهنگ و زبان مشترك ياد مي كنند و از طرف ديگر با برخي بدرفتاري ها با مهاجرين افغان، زمينه هاي دوستي مشترك را از بين مي برند. با سختگيري هاي فراوان، كم كم ايراني ها ديوار بلند جدايي و بي اعتمادي را بين دو ملت، با فرهنگ و تاريخ و زبان مشترك مي كشند واين همان چیزی است که فرهنگیان واهالی اندیشه وخرد از آن می هراسند ودشمنان مشترک را خوشنود می سازد.
تسریع خروج مهاجرین از ایران در حالی صورت می پذیرد که مناقشه ایران و امریکا در سطوح مختلف اوج گرفته است. ایران از افغانستانی که به تعبیر خود شان تحت اشغال امریکا می باشد نگران است و حجم وسیعی از اتباع غیر قانونی را در این کشور تهدیدی بر امنیت ملی خود می خواند. طراح اخراج گسترده مهاجرین از استان سیستان و بلوچستان تقریباً در محدوده انفجارات وآدم ربایی ها در شهر های زابل و زاهدان مطرح گردید.
اما بهتر آن است که دو کشور متخاصم امریکا و ایران می باید دامنه و گستره رقابت ها و تنازعات خویش را خارج از دایره افغانستان و مردم آن به پیش ببرند. مردم افغانستان هیچگاه نمی تواند تکیه گاهی برای ایالات متحده در منازعه برعلیه ایران باشد. از جانب دیگر حجم وسیع آوارگان افغانستانی در کشورهای خارجی نظیر پاکستان وایران به دلیل ناتوانی دولت و جامعه جهانی در تأمین امنیت، اشتغال، سرپناه و... می باشد.
بناءًد توجهات دولت افغانستان و کشورهای همراه می باید بیش از پیش جهت ایجاد تسهیلات لازم برای بازگشت و بقای آنان متمرکز گردد.

نظر شما (0)